Bắt nguồn từ nỗi nhớ

Những năm tháng bắt đầu sinh sống trên đất Mỹ, có những đêm không ngủ được, dường như cả một trời ký ức dội về. Nằm vắt tay lên trán, trong trí óc tôi luôn như phảng phất đâu đây mùi thơm của bột, mùi ngầy ngậy của bánh nướng bánh dẻo mỗi mùa trung thu về…

Ở quê hương Bến Tre, nơi cha mẹ, anh chị em tôi sinh sống quây quần đầm ấm trong ngôi nhà ở thôn quê. Cha mẹ tôi vốn là nông dân, ngày ngày chăm chỉ cày cuốc ruộng vườn, cuộc sống nhọc nhằn khó khăn, tằn tiện lắm bởi nhà có 8 miệng ăn (6 người con và cha mẹ). Tôi theo học đến lớp đệ ngũ trường đạo thì nghỉ bởi nếu muốn đi học thì phải xuống huyện khá xa.

Nhà nghèo, nên tôi bỏ dở chuyện học hành, chịu ở nhà phụ cha mẹ đi chăn trâu, làm đồng.

Lên huyện

Hết Tết Mậu Thân 1968, năm 16 tuổi, tôi rời gia đình xuống huyện giúp việc cho người cô và giúp ông anh rể họ vốn là người Trung Hoa, ông anh này làm nghề ấp vịt và làm bánh mứt, trong đó có bánh nướng dịp trung thu, bánh tiều, bánh in…

Bỡ ngỡ với công việc, và chưa quen với cuộc sống xa nhà, nhiều khi tủi thân, nhớ cha mẹ, anh chị em, gia đình, nhớ làng quê, đêm nào tôi cũng khóc thầm.

Tháng 6 âm lịch, ở xưởng bắt đầu rục rịch chuẩn bị làm bánh trung thu. Đến gần cuối tháng 7, gần tới rằm tháng 8 nên công việc trở nên gấp rút hơn, cả xưởng phải thức khuya để “gõ bánh”. “Gõ bánh”, tức là ấn bột vào khuôn rồi gõ khuôn xuống bàn nhịp nhàng để bánh có thể “văng” ra khỏi khuôn một cách dễ dàng và nhanh nhất. Nhiều đêm chúng tôi gõ bánh tới tận 1-2 giờ sáng, không khí trong xưởng vẫn náo nhiệt, rộn ràng, vui vẻ, bọn thanh niên như chúng tôi chẳng biết mệt là gì. 

Ngày tháng trôi qua, dần dà tôi cũng quen dần cuộc sống ở huyện. Rồi tôi cũng không nhớ vì sao mà mình không giúp việc cho bà cô nữa, mà đi làm thuê ở lò ấp vịt khác ở Mỹ Tho.  Lúc đó tôi 18 tuổi, trong độ tuổi buộc phải đi quân dịch nên cảnh sát luôn “tìm kiếm”.

Cuộc sống lúc đó thật bấp bênh.

Lên Sài Gòn

Sau đó, năm 1973, tôi rời Mỹ Tho lên Sài Gòn tìm việc làm sinh sống. Chính quyền ra chính sách mới. Gia đình nào có hai người đi quân dịch rồi thì những người còn lại sẽ được “miễn trừ gia cảnh”, không phải đi nữa.

Từ đó, tôi bắt đầu xin việc làm. Một người anh của bạn tôi đã giới thiệu đi học bảo trì máy móc kỹ thuật cho bệnh viện. Chưa có lương nên tôi vẫn phải sống nhờ vào ông anh họ ở cư xá Thanh Đa. Tôi còn tranh thủ buổi chiều học thêm văn hóa, học vẽ, học Tiếng Anh giao tiếp…

bánh nướng

Năm 1973, tôi đã xin được vào làm chân kỹ thuật máy ở Bệnh viện Cơ Đốc (bệnh viện 3 dã chiến của Mỹ). Mỹ rút quân năm 1972, bệnh viện đổi tên thành Thống Nhất, nhưng tôi vẫn làm tại đó tới tận năm 1982.

Năm 1982 là thời điểm đặc biệt, cột mốc thay đổi hoàn toàn cuộc đời tôi. Nhưng đó là câu chuyện dài của các phần sau.